Bilgi Bankası

  • ETEM ÇALIŞKAN - 06/12/2016
  • Etem Çalışkan (d. 1928, Göcük, Tarsus),

             Türk kaligraf, gazeteci, ressam. Yeni yazı ile hat yapan Etem Çalışkan, Türkiye'de ders kitaplarında yer alan Atatürk'ün Gençliğe Hitabesi ve İstiklal Marşı'nın yazımını yapan kişidir; meşhur Atatürk portresinin de çizeridir.

             Anıtkabir'in inşası sırasında kitabelerin yazılmasında emeği geçen sanatçının en önemli çalışmaları arasında Atatürk'ün imzasını, Atatürk'e ait imzalara bakarak stilize etmesi; Kuran-ı Kerim'in Türkçe mealini yeni yazı ile yazması; Nutuk'u kaligrafik olarak iki cilt halinde yazması yer alır.

    Yaşamı

             Etem Çalışkan 1928’de Tarsus’un Göçük Köyü’nde dünyaya geldi.[2] İlk ve orta öğreniminin Mersin’de tamamladı. Yükseköğrenimini İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi Afiş Bölümü’nde yaptı. Sabri Berkel’den desen, Emin Barın’dan yazı, Namık Bayık’dan afiş ve grafik dersleri aldı. Akademideki öğrenciliği sırasında, Anıtkabir’deki yazıtların yazılmasında Emin Barın’a yardımcı oldu. 1954 yılında öğrenciliği sürerken Yapı Kredi Bankası'nın 10. yıl afişi, şükran belgeleri, diplomaları, madalyalarını yaptı. Aynı yıl Yeni Sabah gazetesinde ressam ve kaligraf olarak gazeteciliğe başladı. İlk işi, gazete için Jane Eyre filminin fotoğraflarının üstüne konuşmalar ve anlatım yazmak oldu. Bu çalışma, Türk basınındaki ilk fotoroman yayınıydı.



             Yeni Sabah’tan sonra Ankara'da Zafer ve Öncü gazetelerinde; İstanbul'da Hareket, Dünya, Akşam, Milliyet, Hürriyet gazetelerinde çalıştı. Manşetleri, olayların resimlerini çizdi. Sanatçı, her yılın 10 Kasım'ında gazetelerde yayımlanan Atatürk portrelerini çizmekteydi.1969 yılında Milliyet gazetesinde çalışırken 10 Kasım Atatürk'ü Anma Günü nedeniyle çizdiği Atatürk portresi, o güne kadarkiler içinde en kalıcısı oldu. 1982’de Hürriyet gazetesinden emekli olduktan sonra Milliyet gazetesine Türk Büyükleri 'ni, Güneş gazetesine Kuran'ın Türkçe anlamını, Sabah gazetesine Yunus Emre Divan'ını hazırladı. Çizgi röportajlar yaptı. Türk Büyükleri çalışması albüm kitap olarak yayınlandı. 1980 yılında Atatürk’ün doğumunun 100. yılı için basılan gümüş ve altın hatıra paraları tasarladı ; 1984 yılında PTT için 16 Türk Devleti Pul Serisini hazırladı. Kültür Bakanlığı’nın siparişi üzerine üç yıllık bir çalışma sonucunda Atatürk’ün iki ciltlik Nutuk adlı eserini el yazısıyla yazdı. 844 sayfadan oluşan iki ciltlik eser, 2002'de yayımlandı. 2005 yılında Türkiye Gazeteciler Cemiyeti tarafından verilen Burhan Felek Ödülü ile ödüllendirildi.